Κολλυβόσμος, βαρβάρα, ασουρέ μια παραδοσιακή κρέμα με βάση το σιτάρι που την θυμάμαι από τα παιδικά μου χρόνια στο σπίτι της γιαγιάς και μετέπειτα της μαμάς. Μια γλυκιά κρέμα, πλούσια σε γεύση και άρωμα που γινόταν απαραίτητα και κατά γενική απαίτηση μικρών και μεγάλων, κάθε φορά που κάναμε κόλλυβα για τη μνήμη κάποιου αγαπημένου που είχε "φύγει" αλλά και κάποιες φορές κατά τη διάρκεια της νηστείας απλά και μόνον γιατί ήταν ένα ιδανικό γλυκάκι που, εγώ, έτρωγα και για δείπνο.
Έτσι κι αυτή τη φορά, με την ευκαιρία των τριμήνων του μπαμπά κάναμε κόλλυβα. Όμως, αυτή τη φορά, είχα αποφασίσει ότι ήθελα να κάνω και κολλυβόσμο. Η συνταγή της γιαγιάς, απλά ανεπανάληπτη! Δεν είναι απλώς μια συνταγή αλλά ένα μικρό ταξίδι σ' εκείνες τις μέρες που, όλη η οικογένεια μαζευόταν στο σπίτι της που μοσχομύριζε ταχίνι, κανέλα και αγάπη.
Θυμάμαι, πάντα έβραζε το σιτάρι αργά, να "σκάσει σωστά", όπως έλεγε και μετά το άπλωνε σε ταψί ρηχό που είχε βάλει μέσα μια πετσέτα κουζίνας, η πετσέτα για τα κόλλυβα τόνιζε, και μέχρι το σουσάμι να στεγνώσει ετοίμαζε τα καρύδια και τα αμύγδαλα (πάντα στο γουδί σπασμένα), καβούρδιζε το σουσάμι, ετοίμαζε τη ζάχαρη και την κανέλα. Μέχρι που έφτανε στον μαϊντανό και, εκεί άρχιζε η γκρίνια μου γιατί δεν τον ήθελα! Κι αφού τελείωναν τα κόλλυβα άρχιζε η ιεροτελεστία του κολλυβόσμου (έτσι τον έλεγε και τον λέμε ακόμα στην οικογένεια).
Όμως, η αλήθεια είναι ότι στον κολλυβόσμο της γιαγιάς Βασιλικής κρύβεται κάτι βαθύτερο από μια παραδοσιακή συνταγή. Κρύβεται μιαν ανάμνηση και μια υπενθύμιση ότι η μνήμη και η γεύση συνδέονται κι αυτός ο συνδυασμός είναι ένας δεσμός αγάπης και τιμής με τους αγαπημένους που έχουν φύγει αλλά και με το παρελθόν μας ως λαός.
Αυτή τη φορά, τα κόλλυβα και ο κολλυβόσμος έγινε στη μνήμη των τριών μηνών από την απώλεια του αγαπημένου μας μπαμπά.
Κολλυβόσμος (Βαρβάρα ή Ασουρέ) της γιαγιάς Βασιλικής
Περιγραφή : Μια ιδιαίτερα νόστιμη, γλυκιά κρέμα
Μερίδες: 8 - 9 (ανάλογα με το μέγεθος της μερίδας)
ΥΛΙΚΑ
- 1300 ml ζωμό από το σιτάρι που βράσαμε
- 180 γρ. αλεύρι ψημένο ή καβουρδισμένο
- 100 γρ. σιτάρι βρασμένο
- 4-5 κ.σ. σταφίδες μαύρες και ξανθές
- 180 γρ. ζάχαρη
- 2 κ.σ. ταχίνι (ολικής άλεσης κατά προτίμηση)
- 100 γρ. καρύδια και αμύγδαλα ψιλοκομένα
- 1 πρέζα αλάτι
- 1.5 κ.γλ. κανέλα
Για το σερβίρισμα
- Καρύδια και αμύγδαλα ψιλοκομένα
- Σουσάμι καβουρδισμένο
- Κανέλα
ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ
- Βράζουμε 100 γρ. σιτάρι καλά πλυμένο (χωρίς να το έχουμε μουσκέψει καθόλου) με 1 λίτρο νερό, για 45 λεπτά στη χύτρα ταχύτητας (με την βαλβίδα στη θέση για το κρέας).
- Ενώ βράζει το σιτάρι, βάζουμε το αλεύρι σε ένα αντικολλητικό τηγάνι και σε μέτρια φωτιά το αφήνουμε να καβουρδιστεί έως ότου πάρει ένα ωραίο ανοιχτό καστανό χρώμα, ανακατεύοντάς το συχνά για να μην καεί.
- Αφού το σιτάρι βράσει, το αφαιρούμε από την κατσαρόλα και μετρούμε το νερό. Για να είναι όσο λέει η συνταγή προσθέτουμε νερό βρύσης.
- Βάζουμε το νερό σε κατσαρόλα απλή (όχι χύτρα ταχύτητας) και προσθέτουμε το σιτάρι, τις σταφίδες (καλά πλυμένες), τα καρύδια, το ταχίνι, τα αμύγδαλα, το αλάτι, την κανέλα και τη ζάχαρη και ανακατεύουμε.
- Ανάβουμε την εστία σε μέτρια φωτιά και προσθέτουμε σταδιακά το αλεύρι, ανακατεύοντας πάντα καλά, μέχρι να έχουμε ένα ομογενοποιημένο μείγμα.
- Αφήνουμε την κρέμα κολυβόσμου να βράσει για λίγο μέχρι να πήξει.
- Σερβίρουμε σε μπολάκια με τριμμένα καρύδια και αμύγδαλα, λίγο καβουρδισμένο σουσάμι και λίγη ακόμα κανέλα.
Και μερικά μυστικά...
1- Εάν η κρέμα είναι πολύ πηχτή και την θέλουμε πιο αραιή, προσθέτουμε λίγο λίγο ζεστό νερό και ανακατεύουμε μέχρι να επιτύχουμε την επιθυμητή υφή.
2- Εάν θεωρήσουμε ότι η κρέμα μας πρέπει να είναι πιο πηχτή ή την αφήνουμε να σιγοβράσει για να εξατμιστεί κι άλλο νερό ή προσθέτουμε λίγο ακόμα αλεύρι.
3- Για γαρνίρισμα μπορούμε να προσθέσουμε και μερικούς σπόρους ροδιού.
